1 - Kamu Yararına Çalışan Dernek Statüsü

5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 27 nci maddesi uyarınca;

Kamu yararına çalışan derneklerin, ilgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile tespit edildiği,

 

Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması gerektiği,

 

Belirtilmiştir.

 

Dernekler Yönetmeliği’nin 49 uncu maddesinde derneklerin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için;

  • En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,
  • Son bir yıl içindeki, 2005 yılı için belirlenen tutar olan 50.000.-TL’sını geçen alım ve satım işlemlerinin rekabet koşullarına uygun yapılması,
  • Amacı ve gerçekleştirdiği faaliyetlerin, üyelerinin dışında yerel veya ulusal düzeyde toplumun ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çözümler üretecek ve toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak nitelikte olması,
  • Yıl içinde elde ettiği gelirin en az yarısının bu amaçla harcanması,
  • Sahip olduğu mal varlığının ve yıllık gelirinin tüzüğünde belirtilen amacı gerçekleştirecek düzeyde olması,

Gerektiği belirtilmiştir.

 

Yukarıda sayılan şartları taşımadığı tespit edilen dernekler kamu yararı kararı için, bu tespitin yapıldığı tarihten itibaren üç yıl geçmeden önce yeniden başvuramazlar.

Yine Dernekler Yönetmeliği’nin 50’nci uyarınca derneklerin kamu yararına çalışan derneklerden sayılma taleplerine ilişkin başvurularını aşağıda belirtilen ekler ile birlikte bulundukları yerin mülki idare amirliğine vermeleri gerekmektedir.

 

  • İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü,*
  • Dernek üyelerinin sayısının belirtildiği yazıyı,
  • Derneğin şubelerinin sayısı ve yerinin belirtildiği yazı,*
  • Derneğin kamu yararı yönünden; faaliyeti, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkındaki raporunu,
  • Son yıla ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya işletme hesabı tablosu,*
  • Derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesi,*
  • Kamu yararına çalışan derneklerden sayılması için yönetim kurulunun aldığı karar örneğini,

Vermeleri gerekmektedir.

 

* Dernekler Yönetmeliği’nin 50 nci maddesi kapsamında kamu yararına çalışan derneklerden sayılma talebine ilişkin istenen belgeler arasında sayılan, ilgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü, derneğin şubelerinin sayısı ve yerinin belirtildiği yazı, son yıla ait mali bilanço ile gelir-gider tablosu veya işletme hesabı tablosu ile derneğin taşınır ve taşınmaz mallarının listesine ait belgeler Bakanlığımızın 2009/73 sayılı Genelgesi ile müracaat sahiplerinden talep edilmemektedir.

 

 

2 - İzin Almadan Yardım Toplama

2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun 6’ncı maddesi uyarınca kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflardan hangilerinin izin almadan yardım toplayabilecekleri, İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenip ilan edilir.

 

Bu doğrultuda, tüzel kişilerin izin almaksızın yardım toplayan kuruluşlardan sayılma müracaatlarında, aşağıda belirtilen bilgi ve belgeleri üçer nüsha halinde bir dilekçe ekinde ilgili valiliklere vermeleri gerekmektedir.

 

a. Müracaatta bulunan dernek ise kamu yararına çalışan dernek statüsünde olduğunu, vakıf ise vergi muafiyetine haiz olduğunu gösteren Bakanlar Kurulu kararının fotokopisi, (Bakanlığımızın 2009/73 sayılı Genelgesi kapsamında başvuruda bulunan derneklerden kamu yararına çalışan dernek statüsünde olduğuna dair Bakanlar Kurulu kararı talep edilmemektedir.)
b. 
Yetkili kurulun konuyla ilgili kararı,

c. Son üç yıla ait faaliyet raporu,

d. Vakıf senedi ya da dernek tüzüğü, (Bakanlığımızın 2009/73 sayılı Genelgesi kapsamında başvuruda bulunan derneklerden tüzük talep edilmemektedir.)

e. 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nda belirtilen yardım toplama şekillerinden hangisinin kullanacağına ilişkin talep ve toplanan yardımlarla ne tür çalışmaların yapılacağının açıklanacağı yazı.

 

Bakanlar Kurulu kararıyla, izin almadan yardım toplama faaliyetinde bulunma hakkı tanınan kuruluşların, topladıkları yardımları 27/12/1999 tarihli ve 23919 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yardım Toplama Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesi doğrultusunda ilgili mülki amirliklere bildirmeleri gerekmektedir.

 

 

3 - İzne Tabi Kelime Kullanımı

5253 SAYILI DERNEKLER KANUNU

Dernek adları

Madde 28- Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler İçişleri Bakanlığının izni ile kullanılabilir.

DERNEKLER YÖNETMELİĞİ

İzinle Kullanılacak Kelimeler

İzin alma

Madde 53-Dernek adlarında; Türk, Türkiye, Milli, Cumhuriyet, Atatürk, Mustafa Kemal kelimeleri ile bunların baş ve sonlarına getirilen eklerle oluşturulan kelimeler, ilgili bakanlıkların görüşü alınmak suretiyle Bakanlığın izni ile kullanılabilir.

 

İzin almak için başvuracak derneklerde aşağıdaki şartlar aranır:

a) En az bir yıldan beri faaliyette bulunması,

b) Amacı ve bu amacı gerçekleştirmek için giriştiği faaliyetler ve yaptığı hizmetler ile gelecekte yapılması düşünülen işlerin; üyelerinin dışında topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte olması,

c) Benzer amaçlı dernekler arasında en çok üyeye sahip olması,

ç) Son üç yıl içinde, kendi üyeleri dışında ulusal veya uluslararası alanda yaptığı en az üç proje veya faaliyetini belgelendirmesi,

d) Yerleşim yerinin bulunduğu il dışında, en az üç ilde şube veya temsilciliğinin bulunması,

e) Bu konuda genel kurulunda karar almış olması.

Başvuru

Madde 54-İzin için başvuracak dernekler, aşağıda belirtilen belgelerle birlikte başvurularını mülki idare amirliğine yaparlar.

a) İlgili dernekler müdürlüğünce onaylanmış dernek tüzüğü, (Bakanlığımızın 2009/73 sayılı Genelgesi ile müracaat sahiplerinden talep edilmemektedir.)

b) Dernek üye listesi,

c) Derneğin faaliyetleri, yaptığı hizmetler ve gelecekte yapılması düşünülen işler hakkında rapor,

d) İzne tabi kelimelerin kullanılması için genel kurulun aldığı karar örneği.

İzin

Madde 55-İlgili valilik, taleple ilgili gerekli araştırmayı yaptıktan sonra, izin talebini valilik görüşü ile birlikte bir ay içinde Bakanlığa gönderir.